Sztuczna inteligencja ma pisać programy, projektować leki i wykonywać pracę, która dziś zajmuje nam całe dnie. Będziemy produkować więcej i taniej, więc ceny powinny rosnąć wolniej. Ale zanim AI dostarczy nam obiecany dobrobyt, wystawi rachunek. Dlatego spodziewam się, że AI będzie skutkowała silniejszą presją inflacyjną i wyższymi stopami – pisze w opinii dla money.pl ekonomista Łukasz Rachel.
Zacznijmy od zastrzeżenia, które musi paść od makroekonomisty. O tym, jaka będzie inflacja, współdecydują banki centralne. Jeśli AI rozkręci wydatki szybciej, niż zwiększy produkcję, banki centralne mogą utrzymać wyższe stopy, by ostudzić popyt. Jeśli przeważy spadek kosztów i osłabienie wydatków, będą miały przestrzeń do obniżek. Nowa technologia zmienia warunki prowadzenia polityki pieniężnej. Nie sprawia jednak, że polityka pieniężna traci moc.
Dlatego pytanie o AI i inflację warto przełożyć na inne: co stanie się ze stopą procentową, przy której gospodarka nie potrzebuje ani gazu, ani hamulca? Ekonomiści nazywają ją stopą naturalną i oznaczają symbolem r*. Jest to realna stopa, czyli po odjęciu oczekiwanej inflacji, która pozwala gospodarce wykorzystywać możliwości produkcyjne bez podsycania wzrostu cen. Nie da się jej odczytać z tabeli. Trzeba ją szacować, a szacunki te bywają zawodne i mało precyzyjne. Ale zasada jest prosta: gdy stopa naturalna rośnie, dany poziom oficjalnych stóp procentowych może nagle okazać się zbyt niski. Polityka pieniężna poluzuje się, choć bank centralny nie ruszy palcem.
Konkurencja o surowce i kapitał
Najbardziej oczywistym powodem wzrostu tej stopy w kontekście AI jest apetyt na inwestycje. AI mieszka wprawdzie w chmurze, ale chmura stoi na ziemi, potrzebuje prądu i ma bardzo materialny kosztorys. Centra danych, półprzewodniki, sieci energetyczne i maszyny trzeba zbudować, zanim zaczną zwiększać produkcję reszty gospodarki. Już dziś wymaga to pracy ludzi, materiałów i kapitału, o które konkurują także inne branże. Gdy chętnych do inwestowania przybywa szybciej niż oszczędności służących finansowaniu inwestycji, rośnie cena kapitału, czyli właśnie stopa procentowa.
Drugi mechanizm zaczyna działać jeszcze przed dostawą sprzętu. Jeśli wierzymy, że za kilka lat będziemy znacznie bogatsi, już dziś możemy pozwolić sobie na większe wydatki. Firma oczekująca nowych klientów rozbuduje działalność. Rodzina przekonana o wzroście przyszłych dochodów może mniej oszczędzać. Przyszła podaż tworzy w ten sposób dzisiejszy popyt. Kłopot w tym, że dzisiejsza produkcja nie musi za nim nadążyć. Obietnica tańszego świata może więc przejściowo podbijać ceny.
Dalszą cześć, znajdziecie na stronie money.pl, gdzie tekst ukazał się w oryginale.
